Anadolu Ajansının 'Tarımda Dijital Çağ' başlıklı dosyasının bu haberinde, TÜME'nin tarım ve hayvancılıkta üstlendiği öncü rol incelendi.

TÜME, teknoloji geliştiren markaları, akademisyenleri, üreticileri, gençleri ve çocukları aynı platformda birleştiren bir yapı olarak TEKNOFEST 2025'te ortaya çıktı.

Tarım ve hayvancılıkta yerli teknolojileri öne çıkaran TÜME, akıllı ahırların, yerli tarım teknolojilerinin ve deneyim alanlarının tarımın geleceği noktasında büyük potansiyel taşıdığına odaklanıyor.

TÜME, farkındalık noktasında toplumsal ihtiyacın bir sonucu olarak kurulurken, tarımın geleceğini, yerli teknolojilerin arttığı, gençlerin üretime katıldığı ve verimliliğin sürdürülebilir bir modele dönüştüğü bir ekosistem oluşmasına öncülük ediyor.

Dost Tarım Teknolojileri Üst Yöneticisi ve TÜME Üyesi Mehmet Fatih Özay, AA muhabirine, TÜME'nin tarım ve hayvancılığın teknoloji vasıtasıyla sürdürülebilir ve verimli şekilde yapılmasını sağlayan bir ekosistem olduğunu söyledi.

TEKNOFEST 2025'te sera, ahır konseptinde bir otonom çiftlik kurduklarını anımsatan Özay, bu alanda insanlara tarım ve hayvancılık teknolojilerinin nasıl yapılması gerektiğinin gösterildiği bir sistem oluşturduklarını anlattı.

- Üreticiler ve firmalar TÜME'de buluştu

Özay, TÜME'nin sektördeki firmaları, genç üreticileri ve yatırımcıları bir araya getirdiğine işaret ederek, şunları kaydetti:

'Boğaziçi Üniversitesi, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Konya Selçuk Üniversitesi, Erzurum Atatürk Üniversitesi ve Bursa Uludağ Üniversitesi, aynı zamanda akademisyenler ve üniversite ayağımızı oluşturdu ve bunlar da TÜME'nin birer paydaşı oldular. Burada sorduğumuz soru insanlara şuydu: 'Bu tarım ve hayvancılığı daha verimli, daha sürdürülebilir nasıl yapabiliriz?' Çünkü belli başlı risklerimiz var. Nedir bu riskler? Gıdada arz güvenliği, gıdada tam bağımsız Türkiye, jeopolitik konumumuz, var olan sosyolojik değişimler ve iklim değişikliği. Bu risklere karşı da çözüm üreten, bu konuda fikirleri olan hem üreticiler hem de firmalar TÜME'nin çatısı altında bir araya geldi.'

Son yıllarda geleneksel yöntemlerin aksine yapay zeka, görüntü işleme, robotik sağım sistemleri gibi teknolojiler kullanılarak verimde artış yaşandığının altını çizen Özay, şöyle devam etti:

'Şu an Türkiye'deki süt üretimi 20 milyon ton civarında, biz bunu 10 milyon hayvanla sağlıyoruz yani hayvan başı yıllık 2 ton süt alabiliyoruz fakat bunun aslında 15-16 tonlara çıkması gerekiyor ve Avrupa'daki durum bu şekilde. Bunun da çözümü basit bir şekilde teknolojiden, genetik çalışmalardan geçiyor. Genetik çalışmalar ve teknolojiyle bunu çok hızlı şekilde bu seviyelere çıkararak 10 milyon olan sağmal hayvan varlığımızla 20 milyon ton süt elde edebiliyorken, bunu 2-3 milyon hayvanla elde edebiliyoruz. Bu bize ne sağlıyor? Oradaki 7-8 milyonluk hayvan varlığını biz etteki açığımızı kapatmak için kullanabiliyoruz.'

Özay, çiftçilerin artık hayvana bakarak değil, veriler üzerinden karar alabileceğini belirterek, 'Kümelenme modeli aslında savunma sanayisindeki bu gelişimin güzel bir örneği, biz de aynısını tarım ve hayvancılık teknolojilerinde uygulamaya çalışıyoruz. Tarım ve hayvancılık teknolojisi üreten diğer firmaların oluşturduğu bilgi birikimi, bu alanda çalışan üreticilerin bilgi birikimi, yine bu alanda kendisini geliştirmiş akademisyenlerin, eğitmenlerin bilgi birikimleri, yine girişimcilerin bilgileri bize bu kümelenmede fayda sağlıyor. Böylece bir işe başlarken sıfırdan başlamak yerine belli bir bilgi birikimi üzerinden başlayarak bir platform oluşturmuş oluyoruz.' değerlendirmesinde bulundu.

- İklim krizine karşı teknolojik hamleler

Türkiye'de gıda arz güvenliğinin en önemli risklerinden birinin iklim değişikliği olduğuna dikkati çeken Özay, teknolojik hamlelerin doğru yerde doğru bitkilerin ekilmesi, hayvancılıkta az kaynak tüketimi, suya dayanıklı bitkilerin kullanılması, genetik kapasitesi daha iyi hayvanların sağmal ve beside kullanılmasının önünü açtığını söyledi.

Özay, TÜME'nin vizyonu için TEKNOFEST gençliğinin çok önemli olduğunun altını çizerek, gelecekte otonom çiftlikleri kullanacak olanların yine bu gençler olduğuna değindi.

Bu sene 40 otonom çiftlik, gelecek sene 400 otonom çiftlik, bir sonraki sene ise 4 bin otonom çiftlik kurma hedefi bulunduğundan bahseden Özay, genç üreticilere eğitim sağlanacağını da sözlerine ekledi.

Anadolu Ajansının (AA), 'Tarımda Dijital Çağ' başlıklı dosyasının bu haberinde, teknolojinin tarım ve hayvancılıkta oynadığı dönüştürücü rol ve sektöre entegre uygulamalar ele alındı.

Kırklareli'nin Lüleburgaz ilçesinde 2010'da kurulan Dost Ziraat İşletmeleri, yenilenebilir enerji ve sıfır atığı merkeze alan bir yaklaşımla hayvancılık, bitkisel üretim, tropikal meyve üretimi ve tarım teknolojileri alanında çalışmalarını sürdürüyor.

Türkiye'nin gıda arz güvenliğine katkı sağlamayı amaçlayan işletme, modern hayvancılığı ve yerli tarım teknolojilerini bir araya getiriyor.

Dost Ziraat İşletmeleri Hayvancılık Grup Başkanı ve veteriner hekim Ali Oğuz, AA muhabirine, 16 yıllık geçmişiyle Dost Çiftliği'nin Türkiye ve Avrupa'daki en büyük robotik sağım kapasitesine sahip işletme olduğunu söyledi.

Çiftliğin sadece süt üretimi yapmakla kalmayıp teknolojiyi hayvancılıkla birleştirdiğini belirten Oğuz, işletmenin verimlilik odaklı, otonom ve yapay zeka destekli organizasyona dönüştüğünü ifade etti.

Oğuz, çiftliği ziyaret eden kişilerin hayvancılığa karşı bakış açısının değiştiğini, sektörün teknolojiyle yeniden yorumlandığını, bu vizyonla gençlerin ve üreticilerin daha motive olarak sektöre giriş yaptıklarını aktardı.

Dost Çiftliği'ni sadece bir işletme olarak değil, teknoloji ve üretim platformu olarak gördüklerinin altını çizen Oğuz, şunları kaydetti:

'Yerli teknolojilerin hayvansal üretimde nasıl konumlandırdığını belirlemeye çalışıyoruz. Görüntü işleme teknolojileri, yem itme teknolojileri, hayvanın takip sistemlerini bir araya getirip sonuca ulaşmaya çalışıyoruz. İşletmemizde üç ana başlık bulunmakta. Birincisi yüksek verimlilikli bir süt üretimi. İkincisi bunlardan elde edilen yavruların damızlık olarak geliştirilmesi. Üçüncüsü de genetik çalışmalarla bunun daha ileriye gidebilmesi. Tabii bunları yaparken düzgün bir sürü yönetim sistemi ve düzgün bir besleme yöntemleri de bir arada bulunmak zorunda. Hepsi iç içe bulunduğunda bir sonuç elde ediyoruz.'

Çiftliğin toplam 1250 sağmal hayvana ev sahipliği yaptığına dikkati çeken Oğuz, toplamda 5 bin hayvan bulunduğunu aktardı.

- Hayvanlarda tüp bebek modeli

Oğuz, çiftlikte etçi-damızlık olarak nitelendirilen angus ve wagyu ırkı hayvanların da bulunduğunu ifade etti.

Genetik çalışmalar üzerine de yoğunlaştıklarına işaret eden Oğuz, şöyle devam etti:

'Yüksek verimli hayvanların embriyolarıyla daha düşük verimdeki hayvanları enjekte ederek onlardan ultra kalite, üst kalite bir yavru elde etmeye çalışıyoruz. Aynı şekilde etçi-damızlıklara da bunu uyguluyoruz. Genetik çalışmalar sizin sürünüzü daha hızlı ileri safhaya çıkartmak için kullanılan bir materyal. Örnek olarak, 55-60 litre süt veren bir hayvanınız var ama yılda bir kere yavru alıyorsunuz. Biz onun yumurtalarını sağıp, dış ortamda spermayla buluşturarak embriyolar elde ediyoruz. Yani bildiğiniz tüp bebek modeli. Süper bir hayvandan elde edilen embriyoları 20-30 farklı taşıyıcı hayvana enjekte ederek sürümüze süper hayvanlar kazandırıyoruz. Yani aynı verime 10 yıl daha erken ulaşmış oluyorsunuz.'

Hayvan refahının verimlilik konusu olduğunu belirten Oğuz, hayvan refahını artışıyla verimliliğinde arttığını ve hayvan refahına önem verdiklerini söyledi. Oğuz, çiftlikteki bir hayvanın sera ahır modeliyle betona değmeden tamamıyla kompost altlıklarda yaşadığını ve bunun da hayvan refahını arttırdığını kaydetti.

- 'Teknoloji artık tarımla iç içe'

Oğuz, hayvanların strese girmediği bir işletme olarak çalışmalarını sürdürdüklerini dile getirerek, şunları söyledi:

'Teknoloji artık tarımla iç içe bir hususta. Biz bir hayvanın ne kadar yol yürüdüğünü ne kadar süt verdiğini ne kadar geviş getirdiğini, ne kadar yattığını, ne kadar yerine gittiğini bunun tamamını bir algoritmada çalıştırıp o hayvanın verimiyle alakalı çalışmaları planlıyoruz. Görüntü işleme teknolojisi, yem itme teknolojisi, robotik sağım teknolojisi, otomatik açılır kapanır perdeler ve havalandırma sistemiyle tam bir otonom işletmeyiz. O yüzden teknoloji verime dayalı bir dizaynda kullanılırsa çok üst seviyede bir işletme olursunuz. İşletmemizde tam otonom bir yönetim modeli uyguluyoruz. Hava sıcaklığına göre perdeler otomatik olarak açılıp kapanıyor, hava şartları kötüleştiğinde çatı ve perde sistemleri kendini kapatıyor. Rüzgâr yönü ve şiddeti de sistem tarafından algılanarak gerekli ayarlamalar yapılıyor. Ayrıca içerideki amonyak seviyeleri sürekli izlenerek havalandırma sistemi otomatik olarak devreye giriyor.'

Sera ahır konstrüksiyon maliyetinin standart işletmelere kıyasla 5'te 1 daha düşük ve beton varlığının da yüzde 10 seviyesinde olduğuna dikkati çeken Oğuz, otonom sistemler sayesinde sosyal hayattan uzaklaşmadan hayvancılık yapmayı mümkün kıldıklarının altını çizdi.

- İnsan gücünün yerini teknoloji alıyor

Dost Tarım Teknolojileri Yazılım Mühendisi Nurullah Çalka da yaptıkları analizlerde gelecek 5 senede Türkiye'de 40 binden fazla otonom süt sağım robotu ihtiyacı olduğunu öngördüklerini belirtti.

Çalka, tarımda insan gücünün giderek azaldığına dikkati çekerek, 'Yaşlanan tarım nüfusumuzun bu alanlardan çekilmesiyle büyük bir boşluk oluşuyor. Bizler de bu boşluğu elimizden geldiği sürece teknolojiyle doldurmaya çalışıyoruz. Türkiye'de üretimin ve iş gücünün artmasıyla teknoloji odaklı çiftliklerin, otonom çiftliklerin varlığı anahtar olarak kullanımımıza sunuldu şu anda. Bizler savunma sanayisinde elde etmiş olduğumuz başarıyı tarım ve hayvancılık teknolojilerinde de sürdürebilmek ve o noktaya varabilmek için elimizden geleni yapıyoruz.' ifadelerini kullandı.

Türkiye'de son 10 yıldaki çalışmaların yabancı ürünlere kıyasla çok daha ileri seviyelere ulaştığını kaydeden Çalka, taleplere eş değer olarak da üretim gücü ve teknolojinin de gurur verici bir noktaya çıktığını sözlerine ekledi.

Kırklareli İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ekipleri tarafından Pınarhisar ilçesinde yürütülen çalışmalar kapsamında büyükbaş hayvanlar şap hastalığına karşı aşılanıyor. Teknik personeller tarafından yürütülen çalışmalarda hayvan sağlığının korunması ve olası salgınların önüne geçilmesi amacıyla işletmeler tek tek ziyaret edilerek aşılama işlemleri gerçekleştiriliyor.

Ekipler, üreticilerle de bir araya gelerek hayvan hastalıklarıyla mücadele konusunda bilgilendirme yaparken, aşılama programlarının düzenli şekilde uygulanmasının önemine dikkat çekiyor. Çalışmalar kapsamında ilçe genelindeki büyükbaş hayvanların belirlenen program doğrultusunda aşılanması hedefleniyor.

Şap hastalığına karşı aşılı ari statüsünü koruyan Trakya Bölgesi'nde hayvan sağlığının korunması ve bölgedeki hayvancılığın sürdürülebilir şekilde devam etmesi için ekiplerin sahadaki çalışmaları yoğun şekilde sürüyor.

Yetkililer, üreticilerin aşılama çalışmalarına destek vermesinin ve hayvanlarını düzenli olarak kontrol ettirmesinin hem hayvan sağlığı hem de bölge ekonomisi açısından büyük önem taşıdığını belirtti.

Babaeski İlçe Müdürlüğü teknik personelleri tarafından yürütülen denetimlerde, ekiliş alanlarında bitki sağlığı, ürün gelişimi ve tarımsal uygulamaların doğruluğu kontrol edildi. Ekipler, çiftçilere gübreleme, sulama ve zararlı mücadele yöntemleri hakkında da uygulamalı bilgiler aktararak verimli ve sağlıklı ürün elde edilmesine katkı sağladı.

Denetimlerde, kanola ve hububat ekilişlerinin büyüme süreçleri takip edilirken, olası zararlılar ve hastalıklar konusunda da üreticilere uyarılar yapıldı. Bu kapsamlı çalışmalar ile bölgedeki tarımsal üretimin kalitesinin artırılması ve sürdürülebilir üretim sağlanması hedefleniyor.

Yetkililer, çiftçilerin tarımsal denetim ve bilgilendirme çalışmalarına destek vermesinin hem ürün kalitesi hem de bölge ekonomisi açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.

Babaeski İlçe Müftülüğü Gençlik Koordinatörlüğü tarafından yürütülen program çerçevesinde, Babaeski Şehit Turgay Süzgen Anadolu İmam Hatip Lisesi öğrencilerinden oluşan gönüllü gençler, ilçedeki merkez, belde ve köy camilerinde teravih namazlarında imamlık ve müezzinlik yapıyor. Manevi Danışman Yakup Eti'nin rehberliğinde gerçekleştirilen programda öğrenciler, her akşam farklı camilerde görev alarak hem uygulamalı tecrübe kazanıyor hem de cemaatle birlikte ibadet ediyor.

Gençlerin camilerde aktif rol almasının manevi gelişimlerine katkı sağladığını belirten yetkililer, projenin gençlerin dini bilgi ve sorumluluk bilincini artırmayı amaçladığını ifade etti. Ramazan ayı boyunca devam edecek uygulama ile Babaeski'de geleceğin din görevlilerinin yetişmesine katkı sağlanması hedefleniyor.

Kırklareli İl Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şubesi'ne bağlı motosikletli polis timleri tarafından yapılan denetimlerde aranan 8 şahıs yakalandı. Uygulamalar kapsamında 1 çalıntı motosiklet ile 2 çalıntı araç ele geçirildi. Denetimlerde ayrıca 1 ruhsatsız tabanca ve bu tabancaya ait 5 adet dolu fişek, 1 ruhsatsız av tüfeği ile 1 adet kesici alet ve muşta ele geçirildi. Ekipler tarafından 80 gram bonzai maddesi de bulundu. Yapılan kontrollerde çeşitli ihlaller nedeniyle 8 araca cezai işlem uygulanırken, 4 araç ise trafikten men edildi.

Kırklareli İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerinin kent genelinde huzur ve güven ortamının sağlanmasına yönelik uygulama ve denetimlerinin sürdüğü bildirildi.

Anma programına, Vize Kaymakamı Kemal Balaban, protokol, meslektaşları ve şehit Polis Memuru İbrahim Çınar'ın yakınları katıldı. Programda Kur'an-ı Kerim okunarak dualar edildi. Anma programına emniyet personeli ve protokol üyeleri de katılırken, şehit Çınar'ın aziz hatırası kabri başında dualarla yad edildi. Kaymakam Balaban, şehit ailesine taziye dileklerini iletti.